سیستم خنک‌کنندگی خودروهای الکتریکی را به‌طور دوره‌ای نگهداری کنید.

سیستم خنک‌کننده نقش یک قهرمان پنهان در خودروهای برقی را ایفا می‌کند و به‌طور مداوم تلاش می‌کند تا اجزای حیاتی مانند باتری، موتور و الکترونیک قدرت را در محدوده دمایی ایمن نگه دارد. برخلاف خودروهای سوختی سنتی، خودروهای برقی به سیستم‌های با ولتاژ بالا متکی هستند که در طول شارژ، شتاب‌گیری و سفرهای طولانی مدت، گرمای قابل توجهی تولید می‌کنند. داغ شدن بیش از حد می‌تواند منجر به کاهش عمر باتری، افت عملکرد و حتی خطرات ایمنی مانند رخداد حرارتی (thermal runaway) شود. نگهداری دوره‌ای سیستم خنک‌کننده فقط یک کار اختیاری نیست — بلکه برای حفظ قابلیت اطمینان، کارایی و طول عمر خودروهای برقی ضروری است. بیایید بررسی کنیم که چرا این نگهداری اهمیت دارد و چگونه می‌توان سیستم خنک‌کننده را در بهترین حالت ممکن نگه داشت.

سیستم‌های خنک‌کننده در خودروهای برقی کار دشوارتری نسبت به خودروهای سنتی انجام می‌دهند. بسته‌های بزرگ باتری لیتیوم-یون، موتورهای الکتریکی و معکوس‌کننده‌های توان، حرارت شدیدی تولید می‌کنند، به‌ویژه هنگام شارژ سریع یا رانندگی پرسرعت. برخلاف موتورهای احتراق داخلی که به‌طور طبیعی در دماهای بالا کار می‌کنند، قطعات خودروی برقی نسبت به حرارت حساس هستند؛ حتی افزایش کمی در دما می‌تواند باعث کاهش عمر سلول‌های باتری، کاهش سرعت شارژ و کوتاه‌شدن برد رانندگی شود. سیستم خنک‌کننده با عبور دادن مایع خنک‌کنندهٔ تخصصی از طریق لوله‌ها و رادیاتورها، این حرارت را جذب کرده و پراکنده می‌کند تا قطعات در محدودهٔ دمای بهینه خود باقی بمانند (معمولاً بین ۲۰ تا ۴۰ درجه سانتی‌گراد برای باتری). بدون خنک‌کنندگی مناسب، ظرفیت باتری ممکن است به‌صورت دائمی کاهش یابد و موتور ممکن است وارد «حالت محدود» (limp mode) شود تا از آسیب جلوگیری کند. در خودروهای برقی، سیستم خنک‌کنندهٔ درست نگهداری‌شده مستقیماً به عملکرد، برد و ایمنی مربوط می‌شود و بنابراین نگهداری دوره‌ای آن غیرقابل چشم‌پوشی است.

مایع خنک‌کننده (یا ضدیخ) رگ زندگی سیستم خنک‌کننده خودروی برقی است و شرایط آن به طور مستقیم بر کارایی خنک‌کنندگی تأثیر می‌گذارد. در طول زمان، مایع خنک‌کننده می‌تواند تجزیه شود، با ذرات آلوده گردد یا هدایت گرمایی خود را از دست بدهد و در نتیجه توانایی جذب گرما کاهش می‌یابد. به طور دوره‌ای سطح مایع خنک‌کننده را با استفاده از مخزن مخصوص آن در خودرو (که در زیر کاپوت قرار دارد و معمولاً با برچسب «coolant» مشخص شده است) بررسی کنید. اطمینان حاصل کنید که سطح مایع بین خطوط «MIN» و «MAX» قرار دارد؛ در صورت پایین بودن سطح، آن را با مایع خنک‌کننده‌ای که توسط سازنده توصیه شده است تکمیل کنید (هرگز از آب شهری یا مایع خنک‌کننده عمومی استفاده نکنید، زیرا خودروهای برقی به فرمول‌های تخصصی نیاز دارند). اکثر سازندگان تعویض مایع خنک‌کننده را هر ۲ تا ۵ سال یا هر ۵۰٬۰۰۰ تا ۱۰۰٬۰۰۰ کیلومتر (بسته به مدل) توصیه می‌کنند. در هنگام تعویض، یک متخصص کل سیستم را شست‌وشو می‌دهد تا مایع قدیمی، رسوبات و حباب‌های هوا را خارج کند و سپس سیستم را با مایع تازه پر می‌کند. این کار از خوردگی، گرفتگی و گرمای بیش از حد جلوگیری کرده و اطمینان حاکم است که سیستم خنک‌کننده با حداکثر کارایی عمل می‌کند.

خردهای سیستم خنک‌کننده و لوله‌ها مایع خنک‌کننده را بین اجزا منتقل می‌کنند و هرگونه نشت یا آسیب می‌تواند منجر به خرابی جدی شود. به‌طور دوره‌ای تمام خردهای و لوله‌های قابل مشاهده را از نظر علائم فرسودگی بررسی کنید — ترک‌ها، برجستگی‌ها، پوسیدگی خشک یا نقاط نرم را بررسی نمایید. به محل اتصالات و بست‌ها دقت ویژه‌ای داشته باشید، زیرا این نقاط اغلب محل نشت هستند. اگر مایعی سبز، صورتی یا آبی (رنگ مایع خنک‌کننده) زیر وسیله نقلیه برقی خود مشاهده کردید، نشانه نشتی است که نیاز به تعمیر فوری دارد. حتی یک نشت کوچک نیز می‌تواند باعث کاهش سطح مایع خنک‌کننده و در نتیجه افزایش دما شود. در وسایل نقلیه برقی، نشت به‌ویژه خطرناک است زیرا کاهش مایع خنک‌کننده می‌تواند به قطعات ولتاژ بالا آسیب برساند. در حین بازرسی‌ها، رادیاتور و مبدل‌های حرارتی را نیز از نظر وجود آشغال مانند برگ، حشرات یا گرد و غبار بررسی کنید که می‌توانند جریان هوا را مسدود کرده و ظرفیت خنک‌کاری را کاهش دهند. در صورت نیاز، رادیاتور را به آرامی با آب شیر تمیز کنید و مراقب باشید که پره‌ها خم نشوند. بازرسی‌های منظم این اجزا می‌تواند مشکلات را در مراحل اولیه شناسایی کند و از تعمیرات پرهزینه و خرابی‌های بعدی جلوگیری نماید.

رادیاتورها و پنکه‌های خنک‌کننده مسئول انتقال حرارت از مایع خنک‌کننده به هوا هستند، بنابراین حفظ تمیزی و عملکرد مناسب آن‌ها بسیار مهم است. با گذشت زمان، رادیاتورها ممکن است با گردوغبار، برگ‌های درخت، یا کثیفی جاده مسدود شوند و جریان هوای لازم برای انتقال مؤثر حرارت را محدود کنند. این امر باعث می‌شود سیستم خنک‌کننده بیشتر کار کند، مصرف انرژی افزایش یابد و در شرایط پراسترس (مانند شارژ سریع در روزهای گرم) خطر داغ کردن بیش از حد وجود داشته باشد. برای تمیز کردن رادیاتور، ابتدا خودروی الکتریکی (EV) را خاموش کرده و اجازه دهید خنک شود. از یک برس نرم یا هواى فشرده برای برداشتن آلاینده‌ها از روی پره‌ها استفاده کنید— از قسمت جلو شروع کنید و به سمت عقب حرکت کنید و مراقب باشید تا پره‌های ظریف خم یا آسیب نبینند. اگر رادیاتور بسیار کثیف است، می‌توانید از یک شوینده ملایم و آب برای تمیز کردن آن استفاده کنید و سپس به‌طور کامل بشویید. همچنین پنکه‌های خنک‌کننده را بررسی کنید تا مطمئن شوید هنگام گرم شدن سیستم به‌درستی کار می‌کنند. اگر پنکه‌ها صدای بلند دارند، کند می‌چرخند یا اصلاً کار نمی‌کنند، باید توسط یک متخصص بررسی شوند— پنکه‌های معیوب می‌توانند به ویژه در ترافیک شهری یا هنگام شارژ، باعث گرمایش سریع خودرو شوند.

اگرچه بررسی‌های اولیه را می‌توان در خانه انجام داد، بازرسی‌های دوره‌ای توسط متخصصان برای نگهداری سیستم خنک‌کننده خودروهای برقی ضروری است. تکنسین‌های معتبر ابزارها و تخصص لازم برای انجام تشخیص‌های جامع از جمله بررسی ترکیب شیمیایی مایع خنک‌کننده، آزمون پمپ آب (که مایع خنک‌کننده را به گردش درمی‌آورد) و بازرسی سنسورها و شیرهای سیستم خنک‌کننده را دارند. پمپ آب یک جزء حیاتی است؛ اگر این پمپ دچار خرابی شود، مایع خنک‌کننده به گردش درنخواهد آمد و منجر به گرمایش فوری می‌شود. تکنسین‌ها همچنین می‌توانند نشتی‌های پنهان (مانند نشتی در مدار خنک‌کننده باتری که با چشم غیرمسلح دیده نمی‌شود) را بررسی کرده و اطمینان حاصل کنند که فشار سیستم در محدوده مشخص‌شده باشد. برای خودروهای برقی که باتری آن‌ها با مایع خنک می‌شود، متخصصان می‌توانند عملکرد صحیح سیستم مدیریت حرارتی باتری را تأیید کنند، زیرا این موضوع به طور مستقیم بر طول عمر و ایمنی باتری تأثیر می‌گذارد. اکثر سازندگان توصیه می‌کنند که بازرسی حرفه‌ای سیستم خنک‌کننده هر ۱ تا ۲ سال یک‌بار یا در قالب برنامه نگهداری منظم خودرو انجام شود. سرمایه‌گذاری روی این بازرسی‌ها به شناسایی مشکلات احتمالی قبل از تشدید آن‌ها کمک می‌کند و اطمینان حاصل می‌شود که سیستم خنک‌کننده خودروی برقی شما برای سال‌ها قابل اعتماد باقی بماند.

در نتیجه، نگهداری دورهای سیستم خنککننده برای سلامتی و عملکرد خودروهای برقی حیاتی است. با بررسی و تعویض مایع خنککننده، بازرسی لولهها و اتصالات، تمیز کردن رادیاتورها و فنها و برنامهریزی برای تشخیصهای تخصصی، میتوان از اضافه گرم شدن جلوگیری کرد، عمر باتری را حفظ کرد و عملکرد بهینه را تضمین نمود. سیستمهای خنککننده در خودروهای برقی پیچیدهتر و حیاتیتر از خودروهای سنتی هستند، بنابراین بیتوجهی به نگهداری میتواند منجر به تعمیرات پرهزینه و کاهش طول عمر خودرو شود. چه مالک جدیدی از یک خودروی برقی باشید و چه سالهاست که چنین خودرویی را راندهاید، تبدیل کردن نگهداری سیستم خنککننده به عادتی روزمره یکی از بهترین راهها برای محافظت از سرمایهگذاری شماست. با مراقبت مناسب، سیستم خنککننده خودروی برقی شما به طور کارآمد کار خواهد کرد و تضمین میکند که هر بار که رانندگی میکنید، از برد و عملکرد قابل اعتمادی برخوردار باشید.