چه اقدامات ایمنی‌ای هنگام شارژ کردن خودروهای الکتریکی لازم است؟

شارژ کردن خودروهای برقی بخشی عادی از مالکیت این خودروهاست، اما این فرآیند شامل جریان‌های الکتریکی و سیستم‌های با ولتاژ بالا است که نیازمند اقدامات ایمنی مناسب هستند. چه در خانه با یک دستگاه دیواری شارژ کنید، چه از ایستگاه‌های شارژ عمومی استفاده کنید یا در حین حرکت باتری را شارژ کنید، رعایت دستورالعمل‌های ایمنی شما، خودرو و افراد اطراف را محافظت می‌کند. خودروهای برقی با ویژگی‌های ایمنی متعددی طراحی شده‌اند، اما هوشیاری انسان نقش مهمی در پیشگیری از حوادثی مانند صدمات ناشی از برق، آتش‌سوزی یا آسیب تجهیزات دارد. بیایید به اقدامات ایمنی ضروری که باید هر بار که خودروی برقی را شارژ می‌کنید رعایت کنید، بپردازیم.

قبل از اتصال خودروی برقی خود، همیشه کابل شارژ، قطعه وصله (کانکتور) و پریز را از نظر علائم آسیب بررسی کنید. کابل را به دنبال سایش، ترک‌خوردگی یا سیم‌های در معرض برسی کنید؛ حتی آسیب‌های کوچک نیز می‌توانند خطر برق‌گرفتگی یا اتصال کوتاه را افزایش دهند. قطعه وصله (هم در پریز و هم در دریچه شارژ خودرو) را از نظر گرد و غبار، آلودگی، خوردگی یا علائم سوختگی بررسی کنید. اگر قطعه وصله مرطوب است، قبل از استفاده آن را کاملاً با یک پارچه تمیز خشک کنید — ترکیب آب و برق ترکیبی خطرناک است. در شارژ خانگی، مطمئن شوید پریز دیواری یا دستگاه wallbox در شرایط مناسبی باشد و هیچ اتصالی شل یا نشانه‌ای از گرمای بیش از حد وجود نداشته باشد. از استفاده از کابل‌های ادامه‌دهنده یا آداپتورهای آسیب‌دیده خودداری کنید، زیرا این وسایل نمی‌توانند جریان بالای مورد نیاز خودروهای برقی را تحمل کنند و ممکن است باعث آتش‌سوزی شوند. یک بازرسی بصری سریع تنها یک دقیقه طول می‌کشد، اما می‌تواند از حوادث جدی جلوگیری کند.

محل شارژ خودروهای برقی به اندازه خود تجهیزات اهمیت دارد. برای شارژ در خانه، مکانی با تهویه مناسب انتخاب کنید — ترجیحاً گاراژ یا فضای پوشیده‌ای که از خودرو و تجهیزات شارژ در برابر باران، برف یا نور مستقیم آفتاب محافظت کند. از شارژ کردن در فضاهای بسته بدون تهویه مناسب خودداری کنید، زیرا باتری‌های لیتیوم-یونی در صورت خرابی ممکن است گاز تولید کنند. مواد قابل اشتعال (مانند بنزین، روغن یا مواد تمیزکننده) را حداقل ۱۰ فوت با شارژرهای خودرو فاصله دهید، زیرا در صورت تماس با جرقه ممکن است مشتعل شوند. هنگام استفاده از ایستگاه‌های شارژ عمومی، در مکان‌های اختصاصی پارک کنید که بدون مانع باشند و در صورت نیاز دسترسی وسایل نقلیه امدادی را تسهیل کنند. از شارژ خودروهای برقی در نزدیکی حوضچه‌ها یا آب‌های متراکم خودداری کنید — حتی اتصالات ضدآب نیز در صورت غوطه‌وری ممکن است دچار خرابی شوند. اگر در شرایط آب و هوایی سخت (طوفان رعد و برق، برف سنگین) در فضای باز شارژ می‌کنید، برای کاهش خطرات ایمنی، شارژ را تا بهبود شرایط متوقف کنید.

رعایت مراحل صحیح شارژ کردن، خطرات را به حداقل می‌رساند و اطمینان حاکم است که فرآیند به خوبی انجام شود. ابتدا قبل از اتصال شارژر، وسیله نقلیه برقی خود را خاموش کنید و ترمز پارک را فعال نمایید. سپس قطبه را با دریچه شارژ خودرو تراز کرده و آن را محکم وارد کنید تا صدای یک کلیک بشنوید—این نشانهٔ اتصال ایمن است. از وارد کردن فشار اجباری بر قطبه خودداری کنید، زیرا این امر می‌تواند به دریچه یا پلاگ آسیب بزند. در صورت استفاده از ایستگاه شارژ عمومی، دستورالعمل‌های نمایش داده شده روی صفحه را به دقت دنبال کنید—برخی از ایستگاه‌ها نیازمند اسکن کد QR، وارد کردن روش پرداخت یا انتخاب سرعت شارژ هستند. هرگز در حین شارژ فعال خودرو، شارژر را بیرون نکشید مگر اینکه امری ضروری باشد—همیشه ابتدا شارژ را از طریق سیستم سرگرمی-اطلاعاتی خودرو یا کنترل‌های ایستگاه شارژ متوقف کنید. پس از اتمام شارژ، چند ثانیه صبر کنید تا برق قطع شود و سپس قطبه را بیرون بکشید. عدم رعایت این مراحل می‌تواند منجر به قوس الکتریکی (جرقه) شود که ممکن است به تجهیزات آسیب بزند یا باعث سوختگی شود.

اگرچه خودروهای برقی و تجهیزات شارژ به گونه‌ای طراحی شده‌اند که ایمن باشند، نظارت بر فرآیند شارژ، به‌ویژه در موارد شارژ طولانی‌مدت، هوشمندانه است. به‌طور دوره‌ای خودرو و شارژر را بررسی کنید تا مطمئن شوید که هیچ گرمایش بیش از حدی رخ نمی‌دهد؛ اگر کابل، متصل‌کننده یا پریز دست‌بردی به آن بسیار داغ باشد، بلافاصله شارژ را متوقف کرده و برای آسیب‌دیدگی بررسی کنید. به چراغ‌های هشدار خودرو یا ایستگاه شارژ توجه کنید — چراغ‌های چشمک‌زن یا پیام‌های خطا ممکن است نشان‌دهنده مشکلی باشند که نیاز به رسیدگی دارد. برای شارژ خانگی، نصب یک دستگاه دیواری هوشمند (smart wallbox) را در نظر بگیرید که در صورت بروز نوسان برق، گرمایش بیش از حد یا شکست در شارژ، هشداری به تلفن همراه شما ارسال کند. از اینکه خودروهای برقی را برای مدت طولانی (مانند تمام شب) بدون حضور نظارت شارژ کنید، خودداری کنید، اگر از بروز مشکل در تجهیزات اطمینان نداشته باشید. بیشتر خودروهای برقی جدید دارای قابلیت‌های ایمنی داخلی هستند که در صورت تشخیص نقص، شارژ را متوقف می‌کنند، اما هوشیار بودن شما لایه اضافی ایمنی فراهم می‌کند.

دانستن نحوه پاسخگویی به شرایط اضطراری در حین شارژ کردن می‌تواند از تبدیل شدن مشکلات کوچک به فاجعه‌های بزرگ جلوگیری کند. اگر در حین شارژ خودروهای الکتریکی دود، جرقه یا بوی سوختگی مشاهده کردید، بلافاصله شارژ را متوقف کنید و کانکتور را قطع نمایید (در صورتی که ایمن باشد) و از خودرو فاصله بگیرید. در صورت وقوع آتش‌سوزی از کپسول آتش‌نشانی کلاس D (مخصوص آتش‌سوزی باتری‌های لیتیوم-یونی) استفاده کنید — هرگز از آب استفاده نکنید، زیرا ممکن است آتش را گسترش دهد. اگر کسی ضربه الکتریکی گرفت، ابتدا منبع برق را قطع کنید (در صورت امکان) و سپس اقدامات اولیه پزشکی را انجام داده و با خدمات اضطراری تماس بگیرید. برای مشکلات جزئی مانند کانکتور گیرکرده یا پیام‌های خطا، به راهنمای مالک خودروی الکتریکی خود مراجعه کنید یا با پشتیبانی مشتریان سازنده تماس بگیرید تا راهنمایی لازم ارائه شود. همچنین توصیه می‌شود شماره‌های تماس اضطراری (آتش‌نشانی محلی، کمک در جاده) را در دسترس داشته باشید تا در صورت بروز مشکلات غیرمنتظره بتوانید واکنش سریعی نشان دهید. آماده‌باش برای شرایط اضطراری تضمین می‌کند که در صورت بروز مشکل بتوانید به سرعت و به‌صورت ایمن عمل کنید.

در نتیجه، شارژ ایمن وسایل نقلیه الکتریکی مستلزم بازرسی تجهیزات، انتخاب محیط مناسب، رعایت رویه‌های صحیح، نظارت بر فرآیند شارژ و آگاهی از نحوه برخورد در شرایط اضطراری است. این اقدامات اگرچه ساده‌اند، اما برای جلوگیری از حوادث و حفاظت از سرمایه‌گذاری شما بسیار حیاتی هستند. با افزایش محبوبیت وسایل نقلیه الکتریکی، آگاهی از اصول ایمنی شارژ برای تمام مالکان اهمیت فزاینده‌ای پیدا می‌کند. با تبدیل این روش‌های ایمنی به عادت، می‌توانید از مزایای مالکیت وسیله نقلیه الکتریکی لذت ببرید بدون آنکه از ایمنی خود یا دیگران کاسته شود. به یاد داشته باشید، ایمنی فقط یک بررسی یک‌باره نیست — بلکه رویکردی مداوم است که تضمین می‌کند هر بار شارژ برای شما، وسیله نقلیه‌تان و افراد اطراف شما کاملاً ایمن خواهد بود.